Piotr Czesław Tomczyk

Historia XIX stulecia nigdy nie była jakoś specjalnie w centrum mojego zainteresowania… nie wspominając o wojnie secesyjnej z lat 60. w Stanach Zjednoczonych Ameryki, która dzięki kilku dobrym kinowym obrazom takim jak „Gettysburg” (1993), „Glory” (1989), czy „Ironclads” (1991) opowiadający o starciu dwóch pierwszych okrętów pancernych USS „Monitora” i CSS „Virginia”, które zasiały ziarno w latach młodości i późniejszej lekturze doskonałej jednotomowej historii tego konflikt „Battle Cry of Freedom” Jamesa McPhersona, utkwiła mi głęboko w pamięci. To fascynująca i wnikliwa lektura „Wojny francusko-pruskiej” z lat 1870-1871 autorstwa Geoffreya Wawro, profesora i cenionego amerykańskiego historyka wojskowości, otworzyła przede mną meandry europejskiej XIX wiecznej geopolityki, gabinetowych zakulisowych gier, krwawych starć i wielkich bitew, które na długie lata zmieniły stosunek sił na kontynencie, jednocząc ostatecznie Niemcy pod przewodnictwem Prus, tworząc nowe potężne państwo Europy i...

  Vizewachtmeister „Franz” Schwierczinski (starszy brat Gertrudy Świerczyńskiej, wieloletniej gospodyni na plebanii Parafii Wszystkich Świętych w Pszczynie) ułan 1 Pułku Ułanów Gwardii (Garde-Ulanen-Regiment Nr. 1) . Ubrany w charakterystyczną dla formacji dwurzędową bluzę mundurową zwaną Ułanką, w nowym wzorze M07/10 w kolorze feldgrau, wprowadzoną w pułkach ułańskich kajzerowskiej armii w 1908 roku. Kołnierz i mankiety wzoru polskiego, zakończony pionowym szpicem z jednym guzikiem, ozdobione srebrną tresą i dwoma guzikami rangowymi z godłem pruskiego kontyngentu na kołnierzu oraz galonem, tzw. belkami (Litzen) , na kołnierzu i mankiecie, występujące tylko w oddziałach gwardyjskich. Z lewej strony pod guzikiem widoczna wstążka Krzyża Żelaznego II klasy, odznaczenia ustanowionego w 1813 roku we Wrocławiu, ówczesnym Breslau, przez króla Fryderyka Wilhelma III. Na głowie czapka służbowa ze skórzanym daszkiem tzw. Schirmmütze , noszona przez podoficerów z Portepee od 1844 roku (pozos...

  Na pamiątkowej fotografii sprzed ponad stu lat uwieczniono ułanów z 1 Pułku Ułanów Gwardii (Garde-Ulanen-Regiment Nr. 1) w swoim 936 dniu służby w cesarskie armii, gdzie dla przypomnienia, w kawalerii obowiązywał trzyletni okres zasadniczej służby wojskowej. Ubrani w charakterystyczną dla formacji dwurzędową bluzę mundurową zwaną Ułanką, wprowadzoną w 1843 roku, w ciemnoniebieskim kolorze (dunkelblau) zgodnym dla pruskiego i wirtemberskiego kontyngentu cesarskiej armii. Kołnierze i mankiety wzoru polskiego, zakończone pionowym szpicem z jednym guzikiem, były koloru czerwonego (ponceaurot) ozdobione białym galonem, belkami (Litzen) , po dwie na kołnierzu i po jednej na mankiecie, występujące tylko w oddziałach Gwardii. Epolety... których ułanie nie założyli, były koloru białego ze srebrnymi wykończeniami. Guziki koloru białego. Na prawym ramieniu, widoczna u większości, odznaka sprawnościowa Fechterabzeichen , przyznawana za umiejętności posługiwania się lancą. Odznaka ta wystę...

Podstawowym celem w założeniach Przysposobienia Wojskowego było przygotowanie do odbycia zasadniczej służby wojskowej i kształtowanie postaw proobronnych wśród obywateli, skierowane głównie do młodzieży płci męskiej, która stanowiła fundament ówczesnych armii, jaki i również przysposobienia wojskowego skierowanego stricte dla kobiet. Przygotowanie przyszłych rekrutów na tym etapie skracało czas właściwego szkolenia w ramach poboru w jednostkach wojskowych, jaki i również ułatwiło rekrutom zdobywanie umiejętności i wyższych stopni w okresie służby wojskowej. Szkolenia odbywały się na kursach i obozach, obejmując mężczyzn ochotników w wieku od 15 do 30 roku życia.   [Fot. 01]   Organem państwowy realizujący cele Przysposobienia Wojskowego, powstałym na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 28 stycznia 1927 roku, był Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego (PUWFiPW) podległy Ministerstwu Spraw Wojskowych (MSWojsk.), który miał zajmować się nadzorem, kont...

Po walkach pod Gorodokiem nad Newą i Siniawinem w styczniu 1943 roku, prowadzonych w ramach drugiej bitwy nad jeziorem Ładoga, radzieckiej operacji „Iskra”, wyczerpane oddziały 96 Dywizji Piechoty (96. Infanterie-Division) generała porucznika Ferdinanda Noeldechena zostały przerzucone na spokojniejszy odcinek frontu na zachodnim skraju włamania Pogostje. Jednakże spokój nie trwał długo, gdyż 10 lutego na mocno przetrzebione oddział dywizji spadło nieprzyjacielskie natarcie, prowadzone w ramach nowej radzieckiej operacji zaczepnej „Gwiazda Polarna”, gdzie przy użyciu czołgów i wspierającej je piechocie dokonano wyłomu w linach niemieckich, dochodząc do wyłożonej okrąglakami drogi, położonej na południowy zachód od ruin dawnego klasztoru Makarjewskaja Pustyn. Jego ruiny znajdują się na piaszczystym cyplu na wrzosowisku i zostały przekształcone w punkt oporu, nazwany na niemieckich mapach „Klosterdorf”.   [Fot. 01]   Niemiecka główna linia obrony (Hauptkampflinie) ze względu na...

„Miałem okazję doświadczyć obecnej kampanii w Polsce i na Zachodzie. Odznaczenie Krzyżem Rycerskim [za osobiste zaangażowanie w walkach nad kanałem Ypres koło Zellebeke oraz za doprowadzenie żołnierzy swojego batalionu na przedmieścia Dunkierki, przyp. aut.] zawdzięczam przede wszystkim poległym i rannym towarzyszom, oraz odwadze mojego batalionu” pisał na łamach pszczyńskiego periodyku z epoki „Heimatkalender Pless” z 1942 roku awansowany pośmiertnie generał major Bruno Chrobek.    [Fot. 01]   Bitwa nad kanałem Ypres, stoczona w dniach miedzy 26 a 29 maja 1940 roku, miła niezwykle istotny wpływa na przebieg bitwy o Flandrię. W wyniku ciągłych, ciężkich walk siły belgijskie walczące na wschód od kanału zostały rozbite, co zmusiło siły brytyjskie do ucieczki z Lille i zajęcia wyrwy we froncie. Utrzymanie linii kanału Ypres-Comines, nieustannie atakowanego przez trzy niemieckie dywizje, pomimo poniesionych dużych strat, okazało się dla Brytyjczyków sukcesem. Niemcom nie ud...